دسته‌هامقالات

آیا عسل فاسد می شود؟

آیا عسل فاسد می شود؟

عسل یکی از خوراکی هایی است که از قدمت بسیار بالایی برخوردار است و افراد زیادی در سراسر جهان آن را مصرف می کنند. این خوراکی شیرین علاوه بر طعم خوشمزه ای که دارد دارای خواص درمانی فوق العاده ای است. ممکن است برای افرادی که تمایل به مصرف عسل دارند این سوال پیش بیاید که “آیا عسل فاسد می شود؟” ما در این مقاله تصمیم داریم این موضوع را مورد بررسی قرار دهیم پس با همراه باشید.

ماندگاری عسل

عسل یک خوراکی است که آثار آن از دوران باستان یافت شده است و مشخص شده انسان ها از هزاران سال قبل هم از این خوراکی استفاده می کردند. در حالت طبیعی این ماده خوراکی هیچ گاه فاسد نمی شود. تنها درصورتی که خاصیت ضد میکروبی عسل به وسیله برخی از عوامل از دست برود امکان فساد و خراب شدن آن وجود دارد. در غیر این صورت مدت زمان عمر عسل طبیعی و اصل نامحدود است.

عسل به دلیل خواص بی نظیرش برای مدت طولانی قابل استفاده است. قند زیاد، رطوبت کم، اسیدی بودن، آنزیم های ضد میکروبی درون عسل، همه و همه از تخریب و فاسد شدن این ماده غذایی جلوگیری می کنند. در واقع عسل تنها ماده غذایی است که تا مدت زمان زیادی می تواند بدون فساد و خراب شدن باقی بماند.

در حالت معمول تنها تغییری که ممکن است در عسل ایجاد شود رس بستن یا بلوری شدن است. در اصطلاح عامیانه به این حالت “شکرک زدن” می گویند که یکی از ویژگی های عسل طبیعی است. در واقع عسل طبیعی رس می کند و عسل غیر اصل شکرک می زند. اگر عسلی رس نکرد حتما عسل اصل نیست. رس کردن عسل به عواملی مانند رطوبت عسل، دمای محیط و میزان گلوکز آن بستگی دارد.

فاسد شدن عسل

با این که عسل از خاصیت ضد میکروبی برخوردار است اما اگر به روش صحیح از آن نگهداری نشود ممکن است این خاصیت خود را از دست بدهد. بنابراین عواملی وجود دارد که می تواند سبب تخریب عسل شود و در صورت استفاده برای سلامتی فرد مشکل ایجاد کند. این عوامل عبارتند از:

1. آلوده شدن به وسیله میکروب ها

یکی از عواملی که در تخریب عسل نقش دارد امکان آلودگی آن است. درست است که عسل خاصیت ضد میکروبی دارد با این حال گاهی ممکن است خود عسل حاوی میکروب باشد. این مشکل زمانی به وجود می آید که میکروب از طریق گرده ها، گرد و غبار یا دستگاه گوارش زنبورها وارد عسل شود. اگر چه با توجه به خاصیت ضد میکروبی عسل، مقدار این میکروب در عسل کم است اما همیشه باید احتیاط را در نظر گرفت.

2. ترکیبات سمی

وقتی که زنبورها از شهد عسل تغذیه می کنند ممکن است سموم گل ها را جذب کنند و به این طریق ترکیبات سمی وارد عسل شود. مثلا اگر زنبورها از شهد گل آزالیا تغذیه کرده و سم آن وارد عسل شود، مصرف آن عسل می تواند سبب سرگیجه، حالت تهوع و ایجاد مشکل در ضربان قلب یا فشار خون شود.

3. اصل غیر اصل

گاهی تولیدکنندگان عسل برای تولید بیشتر و افزایش سود، به عسل حاصله، شربت های شکر اضافه می کنند. حتی ممکن است آن ها عسل را قبل از اینکه برسد، برداشت کنند. به این ترتیب آب عسل بیشتر خواهد بود و قطعا میزان ماندگاری آن با عسل اصل تفاوت خواهد داشت.

4. شیوه نگهداری نادرست

گاهی نگهداری نادرست است که باعث می شود عسل خاصیت ضد میکروبی خود را از دست بدهد و خراب شود. اما شرایط نگهداری صحیح این ماده غذایی چگونه است؟ نگهداری از عسل کار چندان مشکلی نیست و شما با رعایت برخی از نکات ساده می توانید آن را از خراب شدن حفظ کنید.

1. عسل را در ظروف شیشه ای درب دار و محکم نگهداری کنید.

2. ظرف عسل را در محیطی خشک و خنک قرار دهید

3. دمای مناسب برای نگهداری عسل 15 تا 20 درجه سانتی گراد است. با این حال 15 درجه سانتی گراد مطلوب ترین دما برای نگهداری این خوراکی است.

4. تا حد امکان آن را در یخچال قرار ندهید زیرا ممکن است بافت عسل سفت شود.

5. اگر بافت عسل سفت شد از حرارت دادن عسل برای نرم کردن آن خودداری کنید. حرارت می تواند عسل را به یک ماده خطرناک تبدیل کند.

6. از ورود جسم آلوده به داخل ظرف عسل جلوگیری کنید.

7. اگر عسل بیش از حد آبکی شده و طعم ان تغییر کرده از مصرفش پرهیز کنید.

عوامل بازدارنده از فساد عسل

وجود برخی از عوامل در عسل و خواص این ماده غذایی مانع فاسد شدن آن می شود. این موارد باعث می شود عسل تا مدت های زیادی قابل استفاده باشد و لازم نباشد حتما مدت کوتاهی پس از خرید آن را کامل مصرف کرد. عواملی که از فاسد شدن عسل جلوگیری می کنند عبارتند از:

1. قند بالا و رطوبت کم عسل

80 درصد حجم عسل را قند تشکیل می دهد که همین جز خواص عسل به شمار می آید زیرا می تواند از رشد بسیاری از میکروب ها و باکتری ها جلوگیری کند. قند بالا در عسل نشان دهنده فشار اسمزی است. فشار اسمزی به فشاری گفته می شود که باید بر مایع وارد شود تا از حرکت آن مایع از بین یک غشای نیمه تراوا جلوگیری شود. بالا بودن فشار اسمزی موجود در عسل سبب می شود آب از سلول های میکروب ها خارج شود و جلوی تولید مثل آن ها را بگیرد.

از آن جایی که تنها 17 تا 20 درصد عسل را آب تشکیل می دهد، رطوبت عسل بسیار پائین است و همین مانع خراب شدن عسل می شود. علاوه بر این، به دلیل تراکم بالای عسل، اکسیژن راحت نمی تواند درون آن حل شود. همین موضوع از رشد و تکثیر بسیاری از میکروب ها جلوگیری می کند.

2. خاصیت اسیدی

عسل دارای خاصیت اسیدی است که این خاصیت به دلیل وجود اسید گلوکونیک است. اسید گلوکونیک  در طی فرآیند تهیه شهد و تولید عسل به وجود می آید. این حالت اسیدی مانع از رشد باکتری هایی چون کورینه باکتریوم دیفتری، اشریشیا کلی، استرپتوکوک و سالمونلا می شود. به طور کلی عسل ماده ای است که برای از بین بردن باکتری ها مورد استفاده قرار می گیرد. از همین جهت است که در درمان عفونت ها، زخم و جای سوختگی کاربرد دارد.

3. آنزیم های ضد میکروب

در هنگام تهیه عسل به وسیله زنبورها، آنزیم به وسیله گلوکز اسید توسط زنبورها ترشح می شود که در حفظ و نگهداری عسل موثر است. در همان فرآیند تولید عسل، گلوکز اکسید از قند تبدیل به اسید گلوکونیک می شود و ترکیبی به نام هیدروژن پراکسید به وجود می آید. این هیدروژن پراکسید می تواند از رشد میکروارگانیسم ها جلوگیری به عمل آورد. علاوه بر این ها، عسل دارای پلی فنول ها، فلانوئیدها، متیل گلیوکسال و پپتیدهای زنبورعسل است. این ترکیبات به دلیل خاصیت ضد باکتری می توانند در جلوگیری از تخریب عسل موثر باشند.

جمع بندی

ما در این مقاله به بررسی فاسد شدن یا نشدن عسل پرداختم. با اینکه عسل به طور طبیعی و در صورت نگهداری درست فاسد نمی شود بهتر است نهایتا تا یک یا دو سال آن را مصرف کرد و عسل تازه خریداری کرد. قطعا عسل تازه طعم و خواص بهتری نسبت به عسلی که مدت زیادی مانده است، دارد. در آخر باید گفت که عسل به دلیل خواص فراوانی که دارد یک ماده خوراکی بسیار خوب برای افراد مختلف است. با این حال، فراموش نکنید که برای نگهداری و حفظ آن نکات لازم را مد نظر قرار دهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *